از بین انواع جراحی کیفوز، کدام برای شما مناسب است؟
جراحی کیفوز یک جراحی یکسان برای همه افراد نیست، نوع جراحی به چند چیز بستگی دارد: شدت و شکل قوز، سفت یا نرم بودن ستون فقرات، سن، علت کیفوز و اینکه فقط ظاهر شما درگیر است یا درد، خستگی، مشکل تنفس و علائم عصبی هم دارید.
برای سادهشدن، میتوانیم سه مسیر اصلی را تصور کنیم:
جراحی استاندارد کیفوز (فیوژن خلفی با پیچ و میله)
بیشتر برای کسانی که قوز متوسط تا شدید دارند، ستون فقراتشان هنوز کمی انعطاف دارد، درد و خستگی اذیتشان میکند و روشهای غیرجراحی دیگر کافی نبوده است.
جراحیهای اصلاحی پیشرفته (استئوتومی و اصلاح مهرهها)
برای کسانی که قوزشان سالهاست ثابت مانده، با دراز کشیدن و صاف ایستادن شکل قوز تقریباً تغییر نمیکند و احساس میکنند بخشی از پشتشان «قفل» شده است.
جراحیهای تخصصی برای کیفوزهای بسیار شدید یا مادرزادی با علائم عصبی
برای تعداد کمی از بیماران که علاوه بر قوز شدید، علائم واضح فشار روی نخاع و اعصاب دارند؛ مثل ضعف و بیحسی پا، مشکل راه رفتن یا مشکلات ادرار و مدفوع.
لازم نیست خودتان قوز را با درجه و عدد بشناسید؛ پزشک در گزارش عکسها تقریباً همیشه مینویسد که قوز خفیف، متوسط یا شدید است و به شما میگوید ستون فقراتتان «نرم» است یا «سفت». هدف این مقاله این است که توضیح بدهد در هر سه مسیر، چه اتفاقی میافتد و کمک کند ببینید وضعیتتان بیشتر به کدام نزدیک است.
جراحی استاندارد کیفوز (فیوژن خلفی)
وقتی پزشک میگوید «قوز شما متوسط تا شدید است»، اگر وقتی ایستاده هستید، در آینه میبینید که پشتتان واضح خمیده است، شانههایتان به جلو افتاده و سرتان به جای اینکه بالای شانهها باشد، کمی رو به جلو آمده، این همان چیزی است که پزشک «قوز قابلتوجه» مینامد.
حالا اگر شما روی تخت دراز بکشید و یکی از پشت نگاه کند، ممکن است ببیند که قوز کمی کمتر شده؛ یا وقتی شما سعی میکنید خیلی صاف بایستید، قوز تا حدی بهتر میشود. این یعنی ستون فقرات شما هنوز «کمی انعطاف» دارد؛ به زبان ساده، هنوز کاملاً خشک و قفل نشده.
اگر اینطور است و همزمان:
- با نشستن چند ساعت پشت میز، کمرتان درد میگیرد و احساس میکنید باید بلند شوید و کمی راه بروید، بعد از ایستادن یا راه رفتن حدود نیمساعت، پشتتان خسته میشود و نمیتوانید ادامه دهید،
- وقتی کار خانه میکنید یا درس میخوانید، دائماً باید جابهجا شوید چون یک حالت برایتان راحت نیست،
- و این مسائل الان دارند روی کار، تحصیل یا حتی خوابتان تأثیر میگذارند، پس احتمالاً شما در گروه جراحی استاندارد قرار میگیرید.
یک نکتهی مهم: اگر شما علائم عصبی مثل ضعف پاها، بیحسی، گزگز شدید یا مشکل در کنترل ادرار و مدفوع ندارید، این خبر خوبی است؛ یعنی قوز شما هنوز روی نخاع فشار جدی نیاورده و در گروه «سادهتر» قرار دارید.
خب، حالا ممکن است بپرسید: «پس فیزیوتراپی برای چه کسانی است؟» اگر درد شما خفیف است، قوزتان زیر ۶۰ درجه است و با تمرین و اصلاح حالتهای روزانه (مثلاً تنظیم میز کار) دردتان کم میشود، احتمالاً فیزیوتراپی گزینه اول و بسیار خوبی است. اما اگر با وجود همه این کارها، همچنان درد زندگی روزمره شما را مختل کرده، آنوقت است که جراحی از یک «گزینه» به یک «راهحل جدی» تبدیل میشود (منبع).
کیفوز شوئرمن چیست؟
شاید در گزارش پزشک یا رادیولوژی، جایی نوشته شده «Scheuermann’s kyphosis» یا «کیفوز شوئرمن». این اسم ترسناک به نظر میرسد. در حالت عادی، مهرههای پشت شما مثل مکعبهای کوچکی روی هم چیده شدهاند؛ اما در کیفوز شوئرمن، چند مهره در بخش میانی پشت بهجای مکعب، کمی گوهای شکل میشوند؛ یعنی قسمت جلوی مهره کوتاهتر از قسمت پشت آن است. وقتی چند مهره اینطور شوند، طبیعی است که ستون فقرات در آن قسمت بیشتر خم شود (منبع).
برای شما مهمتر از اسم بیماری این است که بدانید این نوع قوز با «صاف ایستادن» یا «بیشتر ورزش کردن» خودبهخود درست نمیشود، چون شکل مهرهها عوض شده است. اگر درد دارید یا قوز زیاد است، جراحی یکی از راهحلهای واقعبینانه است.
جراحی کیفوز فیوژن خلفی چگونه انجام میشود؟
شما وارد اتاق عمل میشوید؛ بیهوشی کامل میشوید و هیچ چیز احساس نمیکنید. جراح از پشت شما، روی ستون فقرات، یک برش طولی ایجاد میکند؛ یعنی روی همان خطی که اگر کسی با انگشت روی مهرههای شما بکشد، حس میکند. طول برش بستگی دارد به اینکه چند مهره باید اصلاح شود؛ ممکن است حدود ۲۰ تا ۳۰ سانتیمتر باشد.
بعد جراح عضلات را کنار میزند (نمیبرد، فقط کنار میزند) و به مهرهها دسترسی پیدا میکند. حالا در هر مهره، دو عدد پیچ کوچک فلزی (معمولاً تیتانیوم) نصب میشود؛ این پیچها مثل لنگر کشتی هستند که به استخوان محکم وصل میشوند. بعد دو میلهی بلند به این پیچها متصل میشود؛ یکی سمت راست ستون فقرات، یکی سمت چپ.
این پیچ و میلهها مثل یک «آتل داخلی» عمل میکنند. آنها ستون فقرات شما را در وضعیت جدید و بهبودیافتهاش ثابت نگه میدارند تا استخوانها فرصت جوش خوردن داشته باشند. بعد از جوش خوردن کامل (حدود یک سال)، وظیفه اصلی این ابزار تمام میشود، اما معمولاً همانجا در بدن میمانند و نیازی به خارج کردن نیست.
حالا جراح با تنظیم این میلهها، ستون فقرات شما را کمی صافتر میکند؛ یعنی قوز کمتر میشود. البته نه یکدفعه خیلی زیاد، چون ممکن است به نخاع فشار بیاید؛ بلکه بهتدریج و با دقت.
بعد جراح سطح مهرهها را کمی میتراشد و یک ماده استخوانی (گاهی از خود بدن شما، گاهی مصنوعی) روی آن میگذارد؛ هدف این است که در ماههای بعد، بین این مهرهها استخوان جدید بسازد و آنها را به هم بچسباند. این فرآیند را «فیوژن» میگویند؛ یعنی جوش خوردن مهرهها به هم. در نهایت، زخم بسته میشود و شما به اتاق ریکاوری منتقل میشوید.
آیا جراحی کیفوز فیوژن خلفی دردناک است؟
بله، در روزهای اول بعد از عمل، درد دارید؛ چون عضلات کنار زده شدهاند، استخوانها کار شدهاند و بدنتان در حال التیام است. اما این درد با داروها کنترل میشود و روزبهروز کمتر میشود. معمولاً بیماران میگویند درد اولیه شبیه یک «کوفتگی عمیق» است، نه درد تیز و سوزان.
نتیجه و دوران نقاهت جراحی فیوژن خلفی
بیایید واقعبینانه صحبت کنیم. شما قرار نیست فردای عمل بلند شوید و ببینید پشتتان کاملاً صاف شده. نه. روند اینطور است:
هفتههای اول:
در این مدت، شما بیشتر درگیر مدیریت درد، بلند شدن از تخت، راه رفتن کوتاه در خانه و استراحت هستید. ممکن است وقتی از کنار آینه رد میشوید، ببینید پشتتان «کمی» صافتر است، اما هنوز ورم دارید، هنوز سفتی دارید و هنوز نمیتوانید خیلی راحت حرکت کنید.
ماههای دوم و سوم:
درد خیلی کمتر شده، شروع به راه رفتن بیشتر کردهاید و شاید حتی به کار پشتمیز برگشتهاید. حالا وقتی خودتان را در آینه میبینید، تفاوت واضحتر است: شانهها کمتر به جلو افتادهاند، سر شما در موقعیت بهتری قرار گرفته و دیگر آن «برآمدگی» شدید پشت به چشم نمیآید.
ماههای ششم تا دوازدهم:
این دورهی «جوش خوردن» استخوانهاست. شما احساس میکنید که دیگر میتوانید بیشتر بنشینید، راه بروید و کارهای عادی را بدون درد و خستگی زیاد انجام دهید. بسیاری از بیماران در این مرحله میگویند: «من دیگر احساس نمیکنم باید دائماً جابهجا شوم» یا «میتوانم دو ساعت فیلم ببینم بدون اینکه کمرم بخواهد بترکد».
آیا قوز کاملاً از بین میرود؟
در بیشتر موارد، خیر. هدف این نیست که پشت شما مثل یک خط کش صاف شود؛ هدف این است که ستون فقرات به وضعیت «متعادل» برسد؛ یعنی سرتان بالای بدنتان قرار بگیرد، شانههایتان عقب برود و فشار روی عضلات و مفاصل کم شود. معمولاً زاویهی قوز از مثلاً ۸۰ درجه به حدود ۵۰-۶۰ درجه میرسد؛ این یعنی بهبود قابلتوجه ظاهری و عملکردی، اما نه لزوماً «صفر شدن» قوز (منبع).
اگر همین الان در این گروه هستم، ولی عمل نکنم چه میشود؟
اگر شما الان ۲۰ ساله هستید، قوز شما متوسط است و درد زیادی ندارید، ممکن است پزشک بگوید «بیایید ابتدا با فیزیوتراپی، تمرین و اصلاح سبک زندگی شروع کنیم و ببینیم چه میشود»؛ یعنی جراحی فوری لازم نیست.
اما اگر شما ۳۵ ساله هستید، قوز شما شدید است، درد دارید که با دارو و فیزیوتراپی کنترل نمیشود، و دارید کارتان را از دست میدهید یا نمیتوانید فعالیتهای عادی را انجام دهید، آنوقت «صبر کردن» ممکن است به این معنا باشد:
- درد ادامه پیدا میکند و شما سالها با مسکن زندگی میکنید،
- قوز ممکن است بیشتر شود (مخصوصاً اگر هنوز در حال رشد هستید یا کیفوز شوئرمن دارید)،
- فشار روی ریهها و قلب در موارد خیلی شدید میتواند مشکل ایجاد کند و مهمتر از همه، کیفیت زندگی شما پایین میماند.
پس اگر قوز شما «قابلتوجه» است و علائم دارید، جراحی یک «سرمایهگذاری برای کیفیت زندگی آینده» است، نه یک اقدام اضطراری.
جراحی پیشرفته کیفوز ( استئوتومی و اصلاح مهرهها)
اگر الان روی تخت یا زمین دراز بکشید و کسی از کنار شما نگاه کند و قوز پشت شما تقریباً همانطور که در حالت ایستاده است باقی بماند، یعنی قوز شما «سفت» یا «قفل شده» است.
یا وقتی ایستاده هستید، اگر با تمام توان، شانهها را عقب ببرید و سینه را جلو دهید و باز هم قوز خیلی کم تغییر کند و احساس کنید «بخشی از پشتام اصلاً اجازه نمیدهد بیشتر صاف شوم»، باز هم نشانهی سفت بودن قوز است.
معمولاً این اتفاق برای کسانی میافتد که:
- سالهاست با قوز زندگی میکنند؛ مثلاً از نوجوانی قوز داشتهاند و حالا ۴۰ یا ۵۰ سالهاند
- قوزشان شدید است؛ مثلاً زاویهی بالای ۷۰-۸۰ درجه، ستون فقرات در آن ناحیه خشک شده یعنی مهرهها و بافتهای اطراف دیگر انعطاف ندارند.
چرا جراحی ساده برای من کافی نیست؟
اگر قوز سفت باشد و جراح فقط با پیچ و میله آن را فیکس کند، زیاد صاف نمیشود؛ شاید ۵ یا ۱۰ درجه بهتر شود، ولی بخش بزرگی از خمیدگی باقی میماند.
و این یعنی چه؟ یعنی بعد از عمل، وقتی خودتان را در آینه میبینید، ممکن است بگویید: «من این همه عمل کردم، این همه درد کشیدم، اما هنوز خیلی خمیدهام». و این احساس ناامیدکنندهای است.
برای همین، در کیفوز سفت، جراح ممکن است بگوید: «ما باید استئوتومی کنیم».
جراحی استئوتومی یعنی چه؟ آیا خطرناک است؟
استئوتومی یعنی «برش در استخوان». در این روش، جراح در بخشهایی از مهرهها، برشهای دقیق و حسابشده ایجاد میکند تا بتواند زاویهی ستون فقرات را بیشتر تغییر دهد.
به زبان ساده، تصور کنید یک قوس خشک دارید که نمیتوانید آن را خم کنید؛ اگر در یک نقطهی مشخص از آن برش ایجاد کنید، میتوانید زاویهاش را تغییر دهید و بعد دوباره آن را ثابت کنید. همین کار در ستون فقرات شما هم انجام میشود.
استئوتومی پیچیدهتر و با ریسک بیشتر از جراحی ساده است، چون:
- عمل طولانیتر است؛ ممکن است ۴ تا ۶ ساعت یا بیشتر طول بکشد
- خونریزی بیشتری دارد؛ ممکن است نیاز به انتقال خون باشد
- ریسک آسیب به نخاع یا اعصاب بیشتر است؛ برای همین حتماً باید توسط تیمی با تجربهی بالا انجام شود و حین عمل، وضعیت نخاع با دستگاههای مخصوص (neuromonitoring) لحظهبهلحظه کنترل میشود.
در مقابل، استئوتومی میتواند:
- زاویهی قوز را خیلی بیشتر اصلاح کند؛ مثلاً از ۹۰ درجه به ۴۰-۵۰ درجه برساند
- تعادل بدن را بهتر کند؛ یعنی شما دیگر احساس نمیکنید که «دائماً دارم به جلو میافتم»
- فشار روی عضلات و مفاصل را کم کند و درد و خستگی مزمن را بهتر کند.
مطالعات نشان دادهاند که در بیمارانی که قوزشان خیلی شدید و سفت بوده، بعد از استئوتومی، هم زاویهی قوز بهطور قابلتوجهی بهتر شده، هم کیفیت زندگی و هم شاخصهای ناتوانی بهبود یافته است (منبع).
چه کسانی واقعاً نیاز به استئوتومی دارند؟
معمولاً در این شرایط:
- قوز شما خیلی شدید است؛ مثلاً بالای ۸۰ درجه،
- در هیچ وضعیتی (دراز کشیدن، صاف ایستادن) زاویه خیلی تغییر نمیکند
- سالهاست با قوز زندگی میکنید و حالا درد و خستگی طاقتفرساست
- تعادل بدنتان به هم خورده؛ مثلاً برای نگاه کردن روبهرو، باید سرتان را خیلی بالا بگیرید و این باعث درد گردن میشود، یا ظاهر قوز بهقدری شما را اذیت میکند که با اصلاح محدود راضی نمیشوید.
اگر در این گروه هستم و عمل نکنم چه میشود؟
اگر قوز شما سفت و شدید است و عمل نکنید:
- درد و خستگی ادامه پیدا میکند؛ شما سالها با مسکن و محدودیت زندگی میکنید
- عدم تعادل بیشتر میشود؛ ممکن است در سنهای بالاتر، راه رفتنتان مشکل شود
- فشار روی ریهها و قلب در موارد خیلی شدید میتواند مشکلات تنفسی ایجاد کند
- مهمتر از همه، شما سالها با یک «زندگی محدود» زندگی میکنید؛ نمیتوانید سفر کنید، نمیتوانید کارهای عادی را انجام دهید، و دائماً نگران هستید.
پس تصمیم این است: آیا میخواهید با این محدودیتها سالها زندگی کنید، یا میخواهید یک بار ریسک عمل بزرگتر را بپذیرید و شانس یک زندگی بهتر را داشته باشید؟ این تصمیم سخت است و باید با پزشک، خانواده و خودتان به آرامی بررسی شود.
جراحی تخصصی کیفوز شدید با علائم عصبی
این بخش برای تعداد کمی از بیماران است؛ کسانی که علاوه بر قوز شدید، علائم عصبی هم دارند. اگر شما در این گروه هستید، احتمالاً پزشک قبلاً به شما گفته که «وضعیت شما جدی است و باید سریع تصمیم بگیریم».
علائم عصبی کیفوز
اگر این علائم را دارید، یعنی قوز شما روی نخاع یا اعصاب فشار آورده:
- ضعف پاها: مثلاً وقتی میخواهید از پله بالا بروید، احساس میکنید پاهایتان ضعیف است؛ یا وقتی میخواهید روی پنجهی پا بایستید، نمیتوانید، یا روی پاشنه که میایستید، پاها «خالی میکند».
- بیحسی یا گزگز: احساس میکنید پاهایتان کمتر حس میکنند، یا دائماً گزگز دارید، مثل وقتی که پا «خواب میرود»، ولی این گزگز دائمی است و با جابهجا شدن برطرف نمیشود.
- مشکل راه رفتن: احساس میکنید وقتی راه میروید، «زمین ناهموار است» در حالیکه زمین صاف است؛ یا پاهایتان گاهی گیر میکند و زمین میخورید بدون دلیل واضح.
- مشکل کنترل ادرار و مدفوع: دیر به دستشویی میرسید، گاهی نشت ناخواسته دارید، یا احساس نمیکنید مثانهتان پر شده.
اگر این علائم را دارید، این یعنی قوز شما دیگر فقط یک مسئلهی «ظاهری» یا «دردی» نیست؛ بلکه دارد به سلامت نخاع و اعصاب شما آسیب میزند و این جدی است.
جراحی تخصصی کیفوز چگونه انجام میشود؟
در این نوع جراحی، هدف اصلی این است که فشار روی نخاع و اعصاب کم شود یا برداشته شود. برای این کار، ممکن است جراح:
- بخشهایی از مهرهها را که روی نخاع فشار میآورند، بردارد (laminectomy)
- استئوتومیهای پیشرفته انجام دهد تا زاویهی ستون فقرات را بیشتر اصلاح کند و فشار مکانیکی کم شود بعد با پیچ و میلههای بلندتر، بخش بزرگتری از ستون فقرات را ثابت کند.
این جراحی معمولاً:
طولانیتر است؛ ممکن است ۶ تا ۸ ساعت یا بیشتر طول بکشد، نیاز به بستری شدن در بخش مراقبت ویژه (ICU) در روزهای اول دارد و احتمال عوارض بیشتر است.
اگر در این گروه هستم و عمل نکنم چه میشود؟
اگر علائم عصبی دارید و عمل نکنید، ریسک این است که:
- ضعف پاها بیشتر شود و در نهایت ممکن است نتوانید راه بروید
- مشکل کنترل ادرار و مدفوع بدتر شود و استقلالتان را از دست بدهید
- آسیب به نخاع اگر طولانی ادامه پیدا کند، ممکن است برگشتناپذیر شود؛ یعنی حتی اگر بعداً عمل کنید، عملکرد عصبی کامل برنگردد (منبع).
به همین دلیل، در این گروه، جراحی بیشتر یک «ضرورت برای حفظ عملکرد آینده» است تا یک انتخاب برای بهبود کیفیت زندگی. البته تصمیم نهایی با شماست، اما باید با دانستن ریسکها تصمیم بگیرید.
مراقبت بعد از جراحی کیفوز
جراحی فقط نصف کار است. نصف دیگر، مراقبتهایی است که شما بعد از عمل انجام میدهید.
روزهای اول چه انتظاری داشته باشم؟
روز اول و دوم:
شما در بخش بیمارستان هستید. درد دارید، اما پرستار هر چند ساعت به شما مسکن میدهد. احتمالاً یک لوله در بینیتان هست (برای اکسیژن)، یک لوله در دستتان (برای سرم) و یک کاتتر برای ادرار. همهی اینها موقتی است.
پرستار یا فیزیوتراپیست میآید و به شما کمک میکند که روی لبهی تخت بنشینید. ممکن است سرتان گیج برود یا احساس ضعف کنید؛ این طبیعی است. بعد به شما کمک میکنند که بلند شوید و چند قدم در اتاق راه بروید. این کار برای جلوگیری از لخته شدن خون و سرعت بخشیدن به بهبود ضروری است.
روزهای سوم تا هفتم:
درد کمتر میشود. حالا میتوانید خودتان از تخت بلند شوید (هرچند کمی کند و با احتیاط). راه رفتن راحتتر است. معمولاً در این مدت از بیمارستان مرخص میشوید و به خانه میروید.
چطور بخوابم که هم راحت باشم هم به پشتم فشار نیاید؟
بهترین حالت خوابیدن، به پشت یا به پهلو است. اگر به پشت میخوابید، یک بالشت کوچک زیر زانوهایتان بگذارید. اگر به پهلو میخوابید، یک بالشت بین دو زانویتان قرار دهید. این کار فشار را از روی کمر و لگن برمیدارد. از خوابیدن روی شکم خودداری کنید.
راه رفتن بعد از جراحی کیفوز
هر روز، ۳ تا ۵ بار، هر بار ۵ تا ۱۰ دقیقه در خانه یا محوطه راه بروید. لازم نیست سریع باشد؛ یک راه رفتن آرام کافی است. اگر بعد از راه رفتن احساس کردید درد پشتتان خیلی بیشتر شده و ۲۰-۳۰ دقیقه طول میکشد تا با استراحت بهتر شود، یعنی زیاد راه رفتهاید و باید دفعهی بعد کمتر بروید.
نشستن بعد از جراحی قوز پشت
در هفتههای اول، روی صندلی با پشتی سفت و صاف بنشینید؛ مبلهای نرم که در آن فرو میروید مناسب نیست. مدت هر بار نشستن را ابتدا روی ۱۰-۱۵ دقیقه بگذارید؛ بعد بلند شوید، یکدو دقیقه راه بروید یا کمی بایستید، سپس دوباره بنشینید.
خم شدن بعد از جراحی کیفوز
در ۶ تا ۸ هفتهی اول، خم نشوید. یعنی:
- خم نشوید تا چیزی از زمین بردارید؛ اگر چیزی افتاد، از دیگران کمک بگیرید یا صبر کنید
- خم نشوید تا بند کفشتان را ببندید؛ کفشهای کشدار بپوشید یا کمک بگیرید
- خم نشوید تا کف حمام را تمیز کنید یا چیزی از کابینت پایین بردارید.
چرا؟ چون خم شدن فشار زیادی به جایی که عمل شده وارد میکند و ممکن است پیچها یا میلهها جابهجا شوند یا استخوانها درست جوش نخورند.
بلند کردن اجسام سنگین
در ۶ تا ۸ هفتهی اول، چیزی سنگینتر از یک بطری ۱ لیتری آب بلند نکنید؛ یعنی:
بچهی کوچک را بلند نکنید، سطل پر از آب حمل نکنید و کیسههای سنگین خرید نبرید.
در هفتههای اول، یک عطسه یا سرفه ناگهانی میتواند برای پشتتان شوکآور و دردناک باشد. سعی کنید هنگام عطسه یا سرفه، اگر نشستهاید، به پشتی صندلی تکیه داده و کمی به جلو خم شوید و شکم خود را سفت کنید. میتوانید یک بالشت کوچک را هم هنگام این عمل به شکم خود بفشارید تا از فشار ناگهانی روی پشت کاسته شود.
چرخیدن ناگهانی
وقتی میخواهید به کناری نگاه کنید یا چیزی بردارید، فقط بالاتنه را نچرخانید؛ همراه آن، پاهایتان را هم بچرخانید. مثلاً اگر میخواهید به عقب نگاه کنید، کل بدنتان را بچرخانید، نه فقط کمر.
علائم خطر بعد از جراحی کیفوز
اگر این علائم را دیدید، فوراً با پزشک تماس بگیرید:
- درد ناگهانی و خیلی شدید که با دارو کنترل نمیشود
- ضعف جدید در پاها؛ مثلاً دیروز میتوانستید راه بروید، امروز نمیتوانید
- بیحسی گسترده یا احساس برقگرفتگی شدید در پاها
- تب، لرز، قرمزی یا ترشح بدبو از محل عمل (نشانهی عفونت)
- مشکل جدید در کنترل ادرار یا مدفوع.
این علائم نشانهی عوارض جدی است و نباید صبر کنید.
سوالات متداول در مورد جراحی کیفوز
آیا قوز پشت با جراحی کاملاً صاف میشود؟
احتمالاً نه، و این طبیعی است. هدف «تعادل» است، نه «صفر شدن» قوز. معمولاً زاویه از مثلاً ۸۰ درجه به ۵۰-۶۰ درجه میرسد؛ این یعنی تفاوت واضح ظاهری و عملکردی، اما نه لزوماً یک پشت کاملاً صاف.
آیا پیچ و میلهها در بدن آزاردهنده هستند؟
بیشتر بیماران میگویند که نه، آزاردهنده نیست. پیچ و میلهها زیر عضلات و پوست هستند؛ شما آنها را نمیبینید و در زندگی روزمره حس نمیکنید. تنها چیزی که حس میکنید این است که در آن قسمت پشت، حرکت کمتری دارید.
آیا جراحی کیفوز باعث افزایش قد میشود؟
ممکن است کمی بله؛ چون وقتی قوز اصلاح میشود، ستون فقرات کمی بلندتر میشود. معمولاً این تفاوت حدود ۲ تا ۵ سانتیمتر است، بسته به میزان اصلاح.
چقدر طول میکشد تا بتوانم به کار برگردم؟
بستگی به نوع کارتان دارد. اگر کار پشتمیزی دارید، معمولاً ۶ تا ۸ هفته بعد با ساعات کمتر میتوانید شروع کنید. اگر کار بدنی سنگین دارید، ممکن است ۴ تا ۶ ماه طول بکشد.
آیا میتوانم بعد از جراحی کیفوز ورزش کنم؟
بله، اما نه بلافاصله و نه هر نوع ورزشی. معمولاً پس از ۶ ماه و با اجازهی پزشک، پیادهروی سریع، دوچرخه ثابت، شنای آرام (بدون شیرجه) و تمرینهای کششی ملایم مجاز است. ورزشهای پرفشار، پرجهش یا ورزشهای تماسی (فوتبال، بسکتبال و…) معمولاً محدود میمانند.
آیا این پیچ و میلهها در فرودگاه یا دستگاههای MRI مشکلساز میشوند؟
پیچ و میلهها معمولاً از جنس تیتانیوم هستند که غیر مغناطیسی است. بنابراین انجام امآرآی (MRI) در بسیاری از موارد بیخطر است، اما حتماً باید تکنسین و پزشک را از وجود آنها مطلع کنید. در گیت فرودگاهها، این ابزار ممکن است گاهی باعث صدا شدن دستگاه شوند. یک نامه از پزشک معالج که جراحی شما را تأیید کند، میتواند برای همراه داشتن مفید باشد.
سخن پایانی
اگر پس از خواندن این مطالب احساس کردید جراحی میتواند گزینهای برای شما باشد، در ملاقات بعدی با جراح خود، این سوالات را همراه داشته باشید:
۱. به نظر شما من دقیقاً در کدام یک از سه دسته قرار میگیرم؟
۲. با توجه به شرایط من، واقعبینانهترین انتظار برای اصلاح زاویه قوز چقدر است؟
۳. تجربه شما در انجام جراحی مشابه مورد من چقدر است؟
۴. بزرگترین ریسک این عمل در مورد شخص من چیست؟
۵. برنامه دقیق شما برای کنترل درد پس از عمل چیست؟
تیم متخصص دیاکو ارتوپدی، با سالها تجربه در تشخیص و درمان اختلالات ستون فقرات، آماده است تا با بررسی دقیق شرایط شما، تمام گزینههای ممکن را با شفافیت شرح دهد و در این مسیر مهم، همراه شما باشد.