جراحی صافی کف پا معمولاً زمانی مطرح میشود که درد، خستگی، محدودیت حرکتی یا تغییر شکل پا با روشهای غیرجراحی مانند کفی طبی، فیزیوتراپی و تغییر کفش بهبود پیدا نکرده باشند. نوع جراحی برای همه افراد یکسان نیست و به سن بیمار، انعطافپذیری یا سختی صافی کف پا، شدت تغییر شکل و علت اصلی ایجاد مشکل بستگی دارد. در افراد جوانتر مبتلا به صافی کف پای انعطافپذیر، ممکن است جراحیهای کمتهاجمی مانند آرتروارایسیس مطرح شوند؛ در حالی که در بزرگسالان معمولاً بازسازی صافی کف پا برای اصلاح استخوانها، تاندونها و رباطهای آسیبدیده انجام میشود. در صافی کف پای سخت نیز نوع جراحی به علت بیماری بستگی دارد و ممکن است شامل برداشتن اتصالات غیرطبیعی استخوانی یا تثبیت مفاصل آسیبدیده باشد. اگر تغییر شکل پا شدید شده باشد، گاهی به بازسازی پیشرفته و ترکیبی چند جراحی نیاز است.
آیا واقعاً به جراحی صافی کف پا نیاز دارید؟

اگر مدتهاست با درد ناشی از صافی کف پا زندگی میکنید، احتمالاً این سؤال بارها در ذهنتان تکرار شده است که «آیا راهی جز جراحی وجود ندارد؟» یا شاید پزشک به شما گفته باشد که زمان جراحی فرا رسیده است، اما هنوز برای تصمیمگیری مطمئن نیستید. این تردید کاملاً طبیعی است. بسیاری از افرادی که برای مشاوره مراجعه میکنند، قبل از فکر کردن به جراحی، روشهای مختلفی را امتحان کردهاند و دوست دارند مطمئن شوند که واقعاً به عمل نیاز دارند.
واقعیت این است که جراحی معمولاً اولین انتخاب برای درمان صافی کف پا نیست. در بیشتر موارد، ابتدا درمانهای غیرجراحی انجام میشوند و تنها زمانی که این روشها نتوانند درد و مشکلات عملکردی پا را کنترل کنند، جراحی مطرح میشود.
بهطور معمول توصیه میشود حداقل ۶ ماه درمانهای غیرجراحی بهصورت منظم و تحت نظر پزشک دنبال شوند. این درمانها ممکن است شامل استفاده از کفی طبی مناسب، کفشهای استاندارد و حمایتی، فیزیوتراپی، انجام تمرینات اصلاحی، کنترل وزن و در برخی موارد مصرف داروهای ضدالتهاب برای کاهش درد باشد. نکته مهم این است که این درمانها باید بهدرستی و به اندازه کافی انجام شوند؛ زیرا بسیاری از افراد پس از مدت کوتاهی استفاده از کفی یا انجام چند جلسه تمرین، انتظار بهبودی کامل دارند.
اما گاهی با وجود رعایت همه این موارد، درد همچنان ادامه پیدا میکند. بعضی از بیماران به ما میگویند که دیگر نمیتوانند مدت زیادی راه بروند، ایستادن برایشان دشوار شده یا بعد از یک روز کاری معمولی، درد شدیدی در پا و مچ پا احساس میکنند. در چنین شرایطی، بدن در واقع به شما هشدار میدهد که مشکل از مرحلهای گذشته که بتوان آن را تنها با روشهای محافظهکارانه کنترل کرد.
جراحی صافی کف پا معمولاً زمانی مطرح میشود که یک یا چند مورد از شرایط زیر وجود داشته باشد:
- درد مزمن و آزاردهندهای که با درمانهای غیرجراحی بهبود پیدا نکرده است.
- محدود شدن فعالیتهای روزمره مانند راه رفتن، ورزش کردن یا حتی ایستادن طولانیمدت.
- بدشکلی پیشرونده پا که به مرور زمان در حال شدیدتر شدن است.
- آسیب یا ضعف شدید تاندونهای نگهدارنده قوس پا.
- ایجاد آرتروز یا تغییرات مفصلی ناشی از صافی کف پا.
- احساس بیثباتی در پا و مچ پا هنگام راه رفتن.
نکته مهم این است که تصمیم برای جراحی تنها بر اساس عکس رادیولوژی یا ظاهر پا گرفته نمیشود. ممکن است فردی صافی کف پای نسبتاً شدید داشته باشد اما درد و محدودیت قابل توجهی نداشته باشد و هرگز به جراحی نیاز پیدا نکند. در مقابل، فرد دیگری با تغییر شکل کمتر، درد شدیدی را تجربه کند و کیفیت زندگیاش بهشدت تحت تأثیر قرار گرفته باشد.
به همین دلیل، مهمترین معیار برای تصمیمگیری، میزان درد، اختلال در فعالیتهای روزمره و پاسخ ندادن به درمانهای غیرجراحی است. اگر احساس میکنید تمام راههای درمانی را امتحان کردهاید اما هنوز درد اجازه نمیدهد زندگی عادی خود را داشته باشید، ارزش دارد که توسط یک متخصص ارتوپدی باتجربه ارزیابی شوید تا مشخص شود آیا جراحی میتواند راهحل مناسبی برای شما باشد یا هنوز گزینههای درمانی دیگری وجود دارد.
هدف از جراحی تنها صاف نبودن کف پا نیست؛ هدف اصلی کاهش درد، بهبود عملکرد پا و بازگرداندن شما به فعالیتهایی است که مدتها به دلیل درد از آنها دور ماندهاید.
کدام عبارت بهتر وضعیت پای شما را توصیف می کند؟
وضعیت احتمالی شما: صافی کف پای انعطافپذیر (Flexible)

اگر عبارت اول بیشتر از همه وضعیت پای شما را توصیف میکند، احتمال دارد با نوعی از صافی کف پا به نام صافی کف پای انعطافپذیر مواجه باشید. البته تأکید میکنم که این فقط یک ارزیابی اولیه است و تشخیص قطعی تنها پس از معاینه، بررسی نحوه راه رفتن و در صورت نیاز انجام تصویربرداری توسط پزشک امکانپذیر است.
در این نوع صافی کف پا، قوس کف پا کاملاً از بین نرفته است. به همین دلیل زمانی که روی پنجه میایستید یا وزن بدن از روی پا برداشته میشود، قوس تا حدی دوباره دیده میشود. به بیان ساده، ساختار پا هنوز انعطافپذیری خود را حفظ کرده و مفاصل پا کاملاً خشک و ثابت نشدهاند.
بسیاری از افراد سالها با این نوع صافی کف پا زندگی میکنند و حتی متوجه وجود آن نمیشوند. اما زمانی که فشار روی پا افزایش پیدا میکند، ممکن است علائمی مانند درد در قسمت داخلی پا و مچ پا، خستگی زودرس هنگام راه رفتن، احساس سنگینی در پاها و ساییده شدن غیرطبیعی کفش از سمت داخل ظاهر شود. بعضی از بیماران هم میگویند که بعد از چند ساعت ایستادن یا یک پیادهروی طولانی، احساس میکنند پاهایشان دیگر توان تحمل وزن بدن را ندارند.
بعضی از افراد با وجود استفاده از کفیهای مختلف، انجام تمرینات درمانی و رعایت توصیههای پزشکی، همچنان درد قابل توجهی دارند یا به مرور زمان متوجه میشوند که شکل پایشان در حال تغییر است و فعالیتهای روزمره برایشان دشوارتر شده است. در چنین شرایطی ممکن است جراحی به عنوان یک گزینه درمانی مطرح شود.
در صافی کف پای انعطافپذیر، نوع جراحی به علت اصلی مشکل و میزان تغییر شکل پا بستگی دارد. در برخی بیماران ممکن است اصلاح وضعیت استخوانها با جراحیهای تغییر محور (استئوتومی) انجام شود. در بعضی موارد نیز ترمیم یا تقویت تاندونهای آسیبدیده و ساختارهای نگهدارنده قوس پا ضروری است. گاهی هم ترکیبی از چند روش جراحی برای بازگرداندن عملکرد طبیعی پا مورد استفاده قرار میگیرد.
اگر زیر 30 ساله هستید، جراحی احتمالی شما: آرتروارایسیس

اگر توضیحاتی که در بخش قبل خواندید به وضعیت شما شباهت دارد، احتمالاً با نوعی صافی کف پای انعطافپذیر روبهرو هستید. در این شرایط یکی از شایع ترین جراحیهایی که ممکن است پزشک برای شما مطرح کند، آرتروارایسیس (Arthroereisis) است. البته مهم است بدانید که این جراحی تنها گزینه موجود نیست و قرار نیست هر فرد زیر ۳۰ سال مبتلا به صافی کف پا، حتماً این عمل را انجام دهد. بسته به وضعیت شما، ممکن است جراحیهای دیگری نیز پیشنهاد شوند یا حتی آرتروارایسیس همراه با یک جراحی تکمیلی انجام شود.
آرتروارایسیس را میتوان یکی از کمتهاجمیترین جراحیهای اصلاح صافی کف پای انعطافپذیر دانست. در این روش، جراح با برش جراحی کوچکی، یک ایمپلنت کوچک را در یکی از فضاهای طبیعی بین استخوانهای پا قرار میدهد. این ایمپلنت مانند یک راهنما عمل میکند و مانع از چرخش بیش از حد پا به سمت داخل میشود. در نتیجه، قوس کف پا در وضعیت مناسبتری قرار میگیرد و فشار اضافی از روی تاندونها و مفاصل برداشته میشود.

در روز جراحی، پس از پذیرش در مرکز درمانی، شما توسط تیم بیهوشی ارزیابی میشوید. عمل معمولاً تحت بیهوشی عمومی انجام میشود، هرچند در برخی موارد ممکن است از روشهای دیگر بیحسی نیز استفاده شود. کل جراحی معمولاً کمتر از یک ساعت زمان میبرد، مگر اینکه همزمان اقدامات درمانی دیگری نیز انجام شوند. بعد از بیدار شدن از بیهوشی، احتمالاً احساس درد خفیف تا متوسط، تورم و سنگینی در ناحیه پا خواهید داشت. این مسئله طبیعی است و معمولاً با داروهای تجویزشده کنترل میشود.
یکی از مهمترین سؤالهایی که بیماران میپرسند این است که «چه زمانی نتیجه جراحی را احساس میکنم؟»
واقعیت این است که شما بلافاصله پس از عمل، قوس اصلاحشده پا را مشاهده خواهید کرد، اما کاهش علائم به تدریج اتفاق میافتد. در هفتههای اول، تورم و حساسیت ناحیه جراحی کاملاً طبیعی است و حتی ممکن است احساس کنید راه رفتن شما با قبل تفاوت دارد. این موضوع به دلیل تطبیق تدریجی عضلات، تاندونها و مفاصل با وضعیت جدید پا است.
بسیاری از بیماران طی چند هفته اول متوجه میشوند که فشار و خستگی قبلی در قسمت داخلی پا کمتر شده است. در ماههای بعد، بسیاری از بیماران متوجه میشوند که میتوانند مدت بیشتری راه بروند، زمان بیشتری سرپا بمانند و فعالیتهای روزمره را با ناراحتی کمتری انجام دهند. در چند ماه اول معمولاً بدن در حال سازگار شدن با شرایط جدید است.

در آینده دور، هدف اصلی این جراحی تنها کاهش درد امروز نیست. هدف این است که حرکت غیرطبیعی پا اصلاح شود تا فشار کمتری به تاندونها و مفاصل وارد شود. به همین دلیل، در بیمارانی که به درستی انتخاب شدهاند، این جراحی میتواند به حفظ عملکرد بهتر پا و جلوگیری از پیشرفت تدریجی مشکلات مرتبط با صافی کف پا کمک کند.
درباره عوارض احتمالی نیز بهتر است واقعبین باشیم. هیچ جراحیای کاملاً بدون ریسک نیست و آرتروارایسیس نیز از این قاعده مستثنی نیست. بر اساس مطالعات منتشرشده، شایعترین عارضه این جراحی احساس درد یا ناراحتی در ناحیه ایمپلنت است؛ اما خوشبختانه عوارض جدی در اغلب بیماران نادر هستند. در برخی موارد ممکن است به دلیل ناراحتی ناشی از ایمپلنت یا دلایل دیگر، پزشک خارج کردن آن را در آینده توصیه کند. همچنین عوارضی مانند عفونت، آسیب عصبی یا مشکلات جدی جراحی در مقایسه با بسیاری از جراحیهای ارتوپدی دیگر شیوع پایینی دارند. نکته مهم این است که انتخاب صحیح بیمار، انجام جراحی توسط جراح باتجربه و رعایت دقیق مراقبتهای پس از عمل، نقش بسیار مهمی در کاهش احتمال بروز این مشکلات دارد (منبع).
در کلینیک دیاکو، پیش از توصیه هر نوع جراحی، ابتدا علت اصلی درد، شدت تغییر شکل پا، وضعیت تاندونها و میزان پاسخ شما به درمانهای قبلی بهطور کامل بررسی میشود. هدف ما این است که مطمئن شویم بهترین و کمخطرترین مسیر درمانی برای شما انتخاب شده است.
اگر بالا 30 سال سن دارید، جراحی احتمالی شما: بازسازی صافی کف پا

در این سنین، مشکل اغلب فقط از بین رفتن قوس کف پا نیست. در بسیاری از بیماران، تاندونهایی که وظیفه نگهداری از قوس پا را دارند ضعیف شدهاند، برخی رباطها کشیده شدهاند و گاهی استخوانها نیز به مرور زمان در وضعیت نامناسبی قرار گرفتهاند.
به همین دلیل، پزشک در بسیاری از موارد ممکن است به جای یک جراحی کوچک و محدود، روشی به نام بازسازی صافی کف پا (Flatfoot Reconstruction) را پیشنهاد میکند. البته این نام یک عمل جراحی مشخص نیست؛ بلکه به مجموعهای از اقدامات جراحی گفته میشود که هدف آنها اصلاح ساختار پا، کاهش درد و بازگرداندن عملکرد طبیعی پا است. البته یادتان باشد تشخیص نوع جراحی مناسب شما فقط با معاینه دقیق و نظر تخصصی پزشک معالج شما ممکن است.
در طول جراحی، بسته به شرایط پای شما، ممکن است چند اقدام مختلف بهصورت همزمان انجام شود. برای مثال جراح ممکن است موقعیت استخوان پاشنه را اصلاح کند، تاندون آسیبدیده را ترمیم یا بازسازی کند، برخی رباطهای ضعیفشده را تقویت کند یا در صورت وجود کوتاهی در عضلات پشت ساق، آنها را آزادتر کند. به همین دلیل برنامه جراحی هر بیمار با بیمار دیگر متفاوت است و کاملاً بر اساس شرایط اختصاصی او طراحی میشود.
عمل معمولاً تحت بیهوشی عمومی انجام میشود و بسته به نوع جراحی، ممکن است چند ساعت طول بکشد. پس از عمل، پا برای مدتی در گچ، آتل یا بوت مخصوص قرار میگیرد تا فرصت کافی برای ترمیم ساختارهای جراحیشده وجود داشته باشد.
دوران نقاهت این جراحی نسبت به بسیاری از جراحیهای دیگر پا طولانیتر است و بیمار باید برای آن آمادگی ذهنی داشته باشد. در هفتههای ابتدایی معمولاً نباید وزن روی پای جراحیشده وارد شود و اغلب بیماران برای مدتی از واکر، عصا یا ویلچر استفاده میکنند. بالا نگه داشتن پا، کنترل تورم، مصرف منظم داروها و رعایت دقیق توصیههای پزشک در این دوره اهمیت زیادی دارد. پس از آن، به تدریج روند وزنگذاری روی پا و جلسات فیزیوتراپی آغاز میشود تا قدرت عضلات و دامنه حرکتی مفاصل بازگردد.

در تصویر بالا، تغییر شکل قوس کف پا قبل و بعد از جراحی بازسازی صافی کف پا مشاهده میشود. در این جراحی، هدف تنها ایجاد قوس بیشتر در کف پا نیست؛ بلکه تلاش میکنیم پا در وضعیت متعادلتر و پایدارتری قرار بگیرد.
نتیجه نهایی بازسازی صافی کف پا در چند هفته اول مشخص نمیشود. در ماههای ابتدایی، بدن در حال ترمیم استخوانها، تاندونها و بافتهای جراحیشده است. به همین دلیل ممکن است هنوز مقداری تورم، سفتی یا ناراحتی وجود داشته باشد. بسیاری از بیماران از حدود ۳ تا ۶ ماه پس از جراحی متوجه تغییرات مثبت میشوند، اما تکمیل روند بهبودی و مشاهده نتیجه نهایی ممکن است تا یک سال یا حتی بیشتر زمان نیاز داشته باشد.
علائمی که معمولاً بیشترین بهبود را پیدا میکنند شامل درد قسمت داخلی پا و مچ پا، خستگی زودرس هنگام راه رفتن، ناتوانی در ایستادن طولانیمدت، احساس بیثباتی در مچ پا و محدودیت در فعالیتهای روزمره هستند. بسیاری از بیماران پس از طی کامل دوران بهبودی میتوانند مسافتهای طولانیتری راه بروند، مدت بیشتری سرپا بمانند و فعالیتهایی را که سالها به دلیل درد کنار گذاشته بودند دوباره انجام دهند.
یکی از نگرانیهای رایج بیماران، احتمال بازگشت مشکل در آینده است. واقعیت این است که هدف بازسازی صافی کف پا اصلاح علت زمینهای بیماری است و در بسیاری از بیماران نتایج جراحی سالها پایدار باقی میماند. با این حال، مانند هر جراحی ارتوپدی دیگر، عواملی مانند شدت آسیب اولیه، اضافه وزن، بیماریهای زمینهای، رعایت نکردن مراقبتهای بعد از عمل و فشار بیش از حد به پا میتوانند بر نتایج بلندمدت تأثیر بگذارند. خوشبختانه در بیمارانی که به درستی انتخاب شدهاند و مراقبتهای لازم را رعایت میکنند، خطر عود قابل توجه معمولاً پایین است.
درباره عوارض احتمالی باید گفت این جراحی مثل هر جراحی دیگری کاملاً بدون ریسک نیست. عوارضی مانند عفونت، تأخیر در جوش خوردن استخوانها، سفتی مفاصل، باقی ماندن مقداری درد یا تورم و در مواردی نیاز به جراحی تکمیلی در آینده ممکن است رخ دهد. با این حال، مطالعات منتشرشده نشان دادهاند که در بیمارانی که به درستی انتخاب شدهاند، میزان رضایت از نتیجه جراحی بالا است و عوارض خاصی گزارش نشده است.
اگر سالهاست با درد مزمن کف پا یا مچ پا زندگی میکنید، از درمانهای مختلف نتیجه نگرفتهاید و احساس میکنید فعالیتهای روزمره شما تحت تأثیر قرار گرفته است، یک ارزیابی تخصصی در کلینیک دیاکو میتواند مشخص کند که آیا بازسازی صافی کف پا برای شما مناسب است یا خیر. در این ارزیابی، تنها به ظاهر کف پا توجه نمیشود؛ بلکه علت اصلی درد، وضعیت تاندونها، سلامت مفاصل و میزان پیشرفت تغییر شکل پا به دقت بررسی میشود.
وضعیت احتمالی شما: صافی کف پای سخت (Rigid)

اگر پای شما چه در حالت ایستاده و چه زمانی که پا از زمین جدا میشود کاملاً صاف باقی میماند و حتی با ایستادن روی پنجه نیز قوسی در کف پا ایجاد نمیشود، ممکن است با صافی کف پای سخت یا Rigid Flatfoot مواجه باشید. البته لازم است تأکید کنم که این فقط یک ارزیابی اولیه بر اساس علائمی است که توصیف کردهاید و تشخیص قطعی تنها پس از معاینه توسط پزشک امکانپذیر است.
برخلاف صافی کف پای انعطافپذیر که هنوز مقداری حرکت و انعطاف در مفاصل پا وجود دارد، در صافی کف پای سخت، ساختار پا انعطاف طبیعی خود را از دست داده است. به همین دلیل قوس کف پا در هیچ وضعیتی ظاهر نمیشود و پا تقریباً همیشه در همان وضعیت صاف باقی میماند.
بسیاری از بیماران مبتلا به این نوع صافی کف پا علاوه بر صاف بودن کف پا، از دردهای عمیق و آزاردهنده در مچ پا، پاشنه یا قسمت میانی پا شکایت دارند. این دردها معمولاً فقط هنگام راه رفتن ایجاد نمیشوند و در موارد پیشرفته ممکن است حتی هنگام استراحت نیز فرد را آزار دهند. برخی بیماران احساس میکنند مچ پای آنها خشک شده یا حرکت دادن پا نسبت به گذشته دشوارتر شده است.
علت ایجاد صافی کف پای سخت میتواند با صافی کف پای انعطافپذیر متفاوت باشد. در برخی افراد، مشکل به دلیل جوش خوردن غیرطبیعی بعضی از استخوانهای پا از دوران رشد ایجاد شده است. در برخی دیگر، آرتروز، آسیبهای قدیمی، بیماریهای التهابی یا تغییرات پیشرفته ساختاری باعث از بین رفتن انعطاف مفاصل پا شدهاند. به همین دلیل، زمانی که یک بیمار مبتلا به صافی کف پای سخت به کلینیک مراجعه میکند، هدف ما تشخیص علت اصلی از بین رفتن انعطاف مفاصل و منشأ درد است.
یکی از پرسشهای رایج بیماران این است که: «در نهایت چه نوع جراحی برای من انجام خواهد شد؟»
پاسخ این سؤال در صافی کف پای سخت کمی متفاوت از صافی کف پای انعطافپذیر است. در این نوع صافی کف پا، معمولاً یک جراحی مشخص وجود ندارد که برای همه بیماران مناسب باشد. دلیل آن هم این است که صافی کف پای سخت میتواند به دلایل مختلفی ایجاد شده باشد و نوع جراحی باید بر اساس علت اصلی مشکل انتخاب شود.
ممکن است دو نفر ظاهراً شرایط مشابهی داشته باشند و هر دو قوس کف پای خود را از دست داده باشند، اما علت ایجاد مشکل در آنها کاملاً متفاوت باشد. به همین دلیل، جراحی مناسب برای این دو نفر نیز لزوماً یکسان نخواهد بود.
برای مثال، برخی افراد از سالهای نوجوانی با محدودیت حرکت پا و صافی کف پا درگیر بودهاند و مشکل آنها به ساختار استخوانهای پا مربوط میشود. در مقابل، برخی دیگر سالها زندگی عادی داشتهاند اما به مرور زمان درد آنها بیشتر شده، حرکت مفاصل پا محدودتر شده و تغییر شکل پا پیشرفت کرده است. در این گروه، معمولاً فرسایش مفاصل یا مشکلات دیگری در ساختار پا نقش دارند.
قبل از هر تصمیمی برای جراحی، پزشک علاوه بر معاینه دقیق، معمولاً از تصویربرداریهایی مانند رادیوگرافی، سیتیاسکن یا MRI کمک میگیرد تا علت اصلی از بین رفتن انعطاف طبیعی پا مشخص شود. این مرحله اهمیت زیادی دارد؛ زیرا موفقیت جراحی تا حد زیادی به تشخیص درست علت مشکل وابسته است.
در ادامه، دو وضعیت شایع در افراد مبتلا به صافی کف پای سخت را بررسی میکنیم تا بتوانید راحتتر تشخیص دهید شرایط شما به کدام گروه نزدیکتر است. البته به خاطر داشته باشید که تشخیص نهایی همیشه به معاینه تخصصی و بررسی تصاویر پزشکی نیاز دارد و هیچ مقالهای نمیتواند جایگزین ارزیابی دقیق پزشک شود.
جراحی احتمالی شما، اگر از نوجوانی یا جوانی با این مشکل درگیر بودهاید

اگر از سالهای نوجوانی متوجه شدهاید که کف پای شما با دیگران تفاوت دارد، انعطاف پایتان کم است، هنگام دویدن یا فعالیت ورزشی زودتر دچار درد میشوید و با گذشت زمان حرکت پا محدودتر شده است، ممکن است علت صافی کف پای سخت شما یک اتصال غیرطبیعی بین برخی استخوانهای پا باشد. البته تشخیص قطعی این موضوع فقط با معاینه پزشک و بررسی تصویربرداریهایی مانند سیتیاسکن یا MRI امکانپذیر است.
در چنین شرایطی، یکی از جراحیهایی که ممکن است پزشک برای شما پیشنهاد کند، برداشتن اتصال غیرطبیعی بین استخوانهای پا (Tarsal Coalition Resection) است. هدف اصلی این جراحی این است که اتصال غیرطبیعی که مانع حرکت طبیعی مفاصل پا شده است برداشته شود تا مفصل بتواند دوباره عملکرد طبیعیتری داشته باشد و درد کاهش پیدا کند.
در روز جراحی، عمل معمولاً تحت بیهوشی عمومی انجام میشود. جراح از طریق یک برش در محل مورد نظر، به ناحیه اتصال غیرطبیعی دسترسی پیدا میکند و آن بخش استخوانی یا بافتی را برمیدارد. در برخی موارد برای جلوگیری از ایجاد مجدد اتصال، از بافتهای اطراف نیز استفاده میشود. مدت زمان جراحی بسته به شرایط بیمار متفاوت است اما معمولاً بین یک تا دو ساعت طول میکشد.
بعد از عمل، در هفتههای اول، بیشتر بدن درگیر ترمیم بافتها و کاهش التهاب ناشی از جراحی است. بنابراین نباید انتظار داشته باشید که همه علائم فوراً از بین بروند. در روزها و هفتههای ابتدایی، مقداری درد، تورم و محدودیت حرکتی طبیعی است. معمولاً پا برای مدتی در آتل، گچ یا بوت مخصوص قرار میگیرد تا روند ترمیم به خوبی انجام شود. بسته به نظر جراح، ممکن است برای چند هفته نیاز به محدود کردن وزنگذاری روی پا داشته باشید.
فیزیوتراپی بخش مهمی از روند درمان است. بسیاری از بیماران تصور میکنند با پایان جراحی درمان تمام شده است، اما در واقع بازگرداندن دامنه حرکتی مفصل و تقویت عضلات اطراف پا نقش مهمی در نتیجه نهایی دارد.
یکی از سؤالات رایج بیماران این است که دقیقاً چه علائمی قرار است بهتر شوند. مهمترین بهبودهایی که معمولاً انتظار داریم شامل کاهش درد هنگام راه رفتن، کاهش درد هنگام ورزش، افزایش انعطافپذیری پا و بهبود عملکرد روزمره است. بسیاری از بیماران همچنین احساس میکنند که پا نسبت به قبل آزادتر حرکت میکند و محدودیت حرکتی آنها کمتر شده است.
بسیاری از افراد طی چند ماه اول متوجه بهبود تدریجی علائم میشوند، اما نتیجه نهایی معمولاً بعد از گذشت چندین ماه مشخصتر میشود. در این مدت تورم کاهش پیدا میکند، قدرت عضلات بیشتر میشود و بدن فرصت پیدا میکند خود را با شرایط جدید تطبیق دهد.

در آینده نزدیک، یعنی ماههای اول پس از جراحی، ممکن است هنوز مقداری تورم یا خشکی مفصل وجود داشته باشد. این مسئله معمولاً بخشی از روند طبیعی بهبودی است. در آینده دور، هدف جراحی این است که درد مزمن کاهش پیدا کند، حرکت پا بهتر شود و از آسیب بیشتر به مفاصل اطراف جلوگیری شود.
درباره احتمال عود نیز باید واقعبین بود. اگر بیمار بهدرستی انتخاب شده باشد و شرایط مفاصل برای این جراحی مناسب باشد، نتایج معمولاً رضایتبخش هستند. با این حال، احتمال بازگشت بخشی از علائم یا ایجاد مشکلات جدید در برخی بیماران وجود دارد و هیچ جراحیای نمیتواند تضمین صددرصدی ارائه دهد.
درباره عوارض احتمالی، مانند هر جراحی دیگری، خطراتی مانند عفونت، خونریزی، آسیب عصبی، باقی ماندن بخشی از درد یا محدودیت حرکتی و در مواردی نیاز به جراحی تکمیلی وجود دارد. خوشبختانه عوارض جدی در اغلب بیماران بسیار نادر است و مطالعات نشان دادهاند که بسیاری از بیماران پس از جراحی کاهش درد و بهبود عملکرد قابل توجهی را تجربه میکنند.
جراحی احتمالی شما، اگر مشکل شما به مرور زمان شدیدتر شده است

بسیاری از بیماران مبتلا به صافی کف پای سخت تعریف میکنند که در گذشته وضعیت پاهایشان به این شدت نبوده است. شاید سالها با صافی کف پا زندگی کردهاند و تنها گاهی احساس خستگی یا درد خفیف داشتهاند، اما در سالهای اخیر شرایط تغییر کرده است. درد بیشتر شده، راه رفتن سختتر شده، حرکت مچ و کف پا محدودتر شده و حتی ممکن است در زمان استراحت نیز درد آنها را آزار دهد.
اگر شرایط شما به این توصیف شباهت دارد، ممکن است علت اصلی مشکل، فرسایش و آسیب تدریجی مفاصل پا باشد. در این وضعیت، مفاصل دیگر انعطاف طبیعی گذشته را ندارند و هر بار که حرکت میکنند، میتوانند منشأ درد و التهاب باشند.
در چنین شرایطی، یکی از جراحیهایی که ممکن است پزشک برای شما پیشنهاد کند، آرترودز (Arthrodesis) یا خشک کردن مفاصل آسیبدیده پا است. نام این جراحی در ابتدا ممکن است کمی نگرانکننده به نظر برسد، اما هدف آن دقیقاً برعکس چیزی است که بسیاری از بیماران تصور میکنند؛ یعنی کاهش درد و افزایش توانایی شما برای راه رفتن و انجام فعالیتهای روزمره.
در این جراحی، مفصل یا مفاصلی که به شدت آسیب دیدهاند و منشأ درد هستند، در یک وضعیت مناسب و اصلاحشده ثابت میشوند تا دیگر حرکت دردناک در آنها اتفاق نیفتد. به زبان ساده، جراح مفصلی را که هر بار حرکت آن باعث درد میشود، به شکلی پایدار به هم جوش میدهد تا درد ناشی از اصطکاک و التهاب از بین برود.
بسته به شرایط شما، ممکن است یک مفصل یا چند مفصل به طور همزمان تحت درمان قرار بگیرند. در برخی بیماران، جراح علاوه بر اصلاح مفاصل، تغییر شکل استخوانهای پا را نیز اصلاح میکند تا پا در وضعیت طبیعیتر و متعادلتری قرار بگیرد.
جراحی معمولاً تحت بیهوشی عمومی انجام میشود و ممکن است چند ساعت طول بکشد. در طول عمل، سطوح آسیبدیده مفصل آماده میشوند و سپس با استفاده از پیچها یا پلاکهای مخصوص در موقعیت مناسب ثابت میشوند تا به مرور زمان به یکدیگر جوش بخورند.
بعد از جراحی، پا برای مدتی در گچ، آتل یا بوت مخصوص قرار میگیرد. در هفتههای ابتدایی معمولاً نباید وزن بدن روی پای جراحیشده قرار بگیرد، زیرا استخوانها برای جوش خوردن به زمان نیاز دارند. این بخش از درمان یکی از مهمترین مراحل موفقیت جراحی است و رعایت دقیق توصیههای پزشک اهمیت زیادی دارد.
بسیاری از بیماران میپرسند: «اگر مفصل خشک شود، آیا راه رفتن من سختتر نمیشود؟»
واقعیت این است که مفاصلی که در این جراحی ثابت میشوند، معمولاً پیش از عمل نیز عملکرد طبیعی خود را تا حد زیادی از دست دادهاند و حرکت آنها بیشتر باعث درد میشود تا کمک به راه رفتن. به همین دلیل بسیاری از بیماران پس از بهبودی، علیرغم کاهش بخشی از حرکت مفصل، در عمل راه رفتن راحتتر و کمدردتری را تجربه میکنند.
نتیجه جراحی به تدریج ظاهر میشود. در هفتههای اول تمرکز اصلی بدن روی ترمیم استخوانها و بافتهای جراحیشده است. تورم، احساس سفتی و مقداری ناراحتی در این دوره طبیعی است. بسیاری از بیماران از حدود چند ماه پس از جراحی متوجه کاهش قابل توجه درد میشوند، اما رسیدن به نتیجه نهایی و تکمیل فرآیند جوش خوردن استخوانها ممکن است ۶ ماه تا یک سال زمان ببرد.
مهمترین علائمی که معمولاً پس از موفقیت جراحی بهبود پیدا میکنند شامل درد مزمن مچ پا و کف پا، درد هنگام راه رفتن، احساس بیثباتی در پا، محدودیت در ایستادن طولانیمدت و خستگی شدید ناشی از فعالیتهای روزمره است. بسیاری از بیماران گزارش میکنند که پس از سالها، دوباره میتوانند با آرامش بیشتری راه بروند و فعالیتهای روزانه خود را انجام دهند.
در آینده نزدیک، احتمالاً بیشترین چیزی که تجربه خواهید کرد روند تدریجی کاهش درد و بازگشت توانایی حرکتی است. در آینده دور، هدف جراحی ایجاد یک پای پایدارتر، کمدردتر و با عملکرد بهتر است تا بتوانید کیفیت زندگی مطلوبتری داشته باشید.
درباره احتمال عود نیز باید واقعبین باشیم. مفصلی که جوش خورده است معمولاً دوباره به حالت قبل برنمیگردد، بنابراین عود مشکل در همان مفصل نادر است. با این حال، از آنجا که فشارهای حرکتی در طول سالها به مفاصل مجاور منتقل میشوند، ممکن است در برخی بیماران تغییرات فرسایشی در مفاصل اطراف ایجاد شود. به همین دلیل پیگیریهای دورهای و مراقبت مناسب از پا اهمیت دارد.
درباره عوارض احتمالی، مانند هر جراحی ارتوپدی، خطراتی مانند عفونت، تأخیر در جوش خوردن استخوانها، جوش نخوردن کامل مفصل، درد مداوم، آسیب عصبی یا نیاز به جراحی مجدد وجود دارد. با این حال، مطالعات منتشرشده نشان دادهاند که در بیماران مناسب، آرترودز میتواند کاهش درد قابل توجه و بهبود عملکرد طولانیمدت ایجاد کند و در اغلب بیماران عوارض خاصی نداشته باشد.
وضعیت احتمالی شما: تغییر شکل شدید محور طولی پا

اگر عبارت سوم را انتخاب کردهاید و احساس میکنید مچ پای شما به شدت به سمت داخل متمایل شده، پاشنه پا کج شده است و هنگام راه رفتن بیشتر وزن بدن روی قسمت داخلی پا قرار میگیرد، ممکن است با تغییر شکل شدید محور طولی پا مواجه باشید.
البته باید تأکید کنم که این یک ارزیابی اولیه بر اساس علائمی است که توصیف کردهاید و تشخیص قطعی تنها پس از معاینه تخصصی و بررسی تصویربرداریها امکانپذیر است.
در این وضعیت، مشکل فقط صاف شدن کف پا نیست. در واقع ساختار کلی پا و مچ پا به مرور زمان از تعادل طبیعی خود خارج شده است. قوس داخلی پا از بین رفته، پاشنه به سمت خارج منحرف شده و بخش جلویی پا نیز ممکن است در وضعیت نامناسبی قرار گرفته باشد. به همین دلیل بسیاری از بیماران احساس میکنند شکل پایشان نسبت به گذشته تغییر کرده است.
بعضی افراد میگویند وقتی به پاهای خود در آینه نگاه میکنند، متوجه میشوند که مچ پا به سمت داخل «فرو ریخته» است. برخی دیگر متوجه میشوند کفشهایشان به شکل غیرعادی ساییده میشود یا پیدا کردن کفش راحت برایشان سختتر از گذشته شده است. حتی در موارد پیشرفته، ممکن است بیمار احساس کند روی لبه داخلی پا راه میرود و توزیع وزن بدن دیگر طبیعی نیست.
معمولاً این وضعیت یک شبه ایجاد نمیشود. در بسیاری از بیماران، تغییر شکل پا طی سالها و به تدریج پیشرفت میکند. درد مزمن در قسمت داخلی مچ پا، خستگی زودرس هنگام راه رفتن، تورم اطراف مچ و کاهش توانایی در فعالیتهای روزمره از علائمی هستند که اغلب پیش از ایجاد این تغییر شکل شدید وجود داشتهاند.
نکته مهم این است که در این مرحله، پزشک فقط به قوس کف پا نگاه نمیکند. وضعیت استخوانهای پا، تاندونها، رباطها، مفاصل مچ پا و نحوه توزیع وزن روی پا همگی باید به دقت بررسی شوند. به همین دلیل معمولاً علاوه بر معاینه، تصویربرداریهای تخصصی نیز برای برنامهریزی درمان انجام میشوند.
اگر تغییر شکل شدید باشد و درد یا محدودیت حرکتی زندگی روزمره شما را مختل کرده باشد، احتمال مطرح شدن جراحی بیشتر میشود. اما برخلاف تصور بسیاری از بیماران، معمولاً یک جراحی واحد برای همه افراد وجود ندارد. نوع جراحی به شدت تغییر شکل، وضعیت مفاصل، میزان آسیب تاندونها و انعطافپذیری باقیمانده در پا بستگی دارد.
به همین دلیل، دو بیماری که ظاهراً صافی کف پای مشابهی دارند ممکن است به جراحیهای کاملاً متفاوتی نیاز داشته باشند. هدف پزشک فقط ایجاد یک قوس زیباتر در کف پا نیست؛ هدف این است که ساختار پا تا حد امکان به وضعیت متعادلتری بازگردد، درد کاهش پیدا کند و شما بتوانید با ثبات و راحتی بیشتری راه بروید.
در بخش بعدی، جراحیهایی را بررسی میکنیم که معمولاً برای بیماران مبتلا به تغییر شکل شدید محور طولی پا مطرح میشوند و توضیح میدهیم هر کدام در چه شرایطی ممکن است انتخاب شوند و بعد از جراحی چه انتظاری میتوانید داشته باشید.
جراحی احتمالی شما: بازسازی پیشرفته صافی کف پا
در این شرایط، پزشک برای اکثر بیماران معمولاً یک جراحی منفرد را پیشنهاد نمیکند و ممکن است برای رسیدن به بهترین نتیجه، ترکیبی از چند اقدام جراحی را در یک برنامه درمانی واحد در نظر بگیرد.
در طول جراحی بازسازی پیشرفته صافی کف پا (Advanced Flatfoot Reconstruction) ، جراح ممکن است ابتدا استخوان پاشنه را در موقعیت مناسبتری قرار دهد. برای این کار گاهی بخشی از استخوان برش داده میشود و در زاویه جدیدی تثبیت میشود تا محور پا اصلاح شود. سپس در صورت وجود آسیب تاندونی، تاندونهای ضعیف یا آسیبدیده ترمیم یا تقویت میشوند. در برخی بیماران نیز برای افزایش استحکام قوس پا، رباطهای آسیبدیده بازسازی میشوند.

در مواردی که تغییر شکل پا شدیدتر باشد، ممکن است جراح از پیوند استخوان نیز استفاده کند. این پیوند میتواند از استخوان خود بیمار یا از گرافتهای آماده پزشکی تهیه شود و به اصلاح دقیقتر ساختار پا کمک کند. گاهی نیز لازم است بعضی مفاصل آسیبدیده تثبیت شوند تا از حرکتهای دردناک و تخریب بیشتر آنها جلوگیری شود.
جراحی معمولاً تحت بیهوشی عمومی انجام میشود و بسته به پیچیدگی شرایط بیمار، ممکن است بین دو تا چهار ساعت طول بکشد. پس از پایان عمل، پا در گچ، آتل یا بوت مخصوص قرار میگیرد تا ساختارهای اصلاحشده فرصت کافی برای ترمیم داشته باشند. سپس، بیمار چند ساعت تحت نظر قرار میگیرد و بسته به شرایط ممکن است همان روز یا یک روز بعد از بیمارستان مرخص شود.
بسیاری از بیماران قبل از جراحی میپرسند: «آیا بعد از عمل پای من کاملاً طبیعی میشود؟»
پاسخ صادقانه این است که هدف اصلی جراحی، بازگرداندن یک پای کاملاً ایدهآل و بینقص نیست. هدف این است که درد شما کاهش پیدا کند، راه رفتن راحتتر شود، فشارهای غیرطبیعی از روی مفاصل برداشته شود و از پیشرفت بیشتر تغییر شکل جلوگیری شود. در بسیاری از موارد نیز ظاهر پا نسبت به قبل بهبود قابل توجهی پیدا میکند، اما مهمترین معیار موفقیت جراحی، بهبود عملکرد و کیفیت زندگی شما است.
در هفتههای ابتدایی پس از عمل، تورم، کبودی و مقداری درد طبیعی است. در این دوره معمولاً اجازه وزنگذاری کامل روی پا داده نمیشود و بیمار باید از عصا، واکر یا سایر وسایل کمکی استفاده کند. بالا نگه داشتن پا، رعایت دستورات پزشک و پیگیری جلسات معاینه در این مرحله اهمیت بسیار زیادی دارد.
دوران نقاهت این جراحی نسبت به بسیاری از جراحیهای دیگر پا طولانیتر است. اغلب بیماران باید چند ماه برای بهبود تدریجی پا زمان در نظر بگیرند. فیزیوتراپی نیز معمولاً بخش مهمی از روند درمان است و به بازگشت قدرت عضلات، بهبود تعادل و افزایش توانایی راه رفتن کمک میکند.

یکی از مهمترین سؤالات بیماران این است که چه زمانی نتیجه جراحی را خواهند دید.
تصویر بالا یکی از نمونههای اصلاح صافی کف پا پس از جراحی بازسازی است. یکی از مشکلاتی که در صافی کف پای پیشرفته مشاهده میکنیم، کج شدن تدریجی پاشنه و فرو ریختن مچ پا به سمت داخل است. در تصویر بالا میتوانید ببینید که چگونه پس از جراحی، پاشنه در راستای طبیعیتری قرار گرفته است.
معمولاً در ماههای اول بعد عمل، بدن بیشتر درگیر ترمیم استخوانها و بافتهای جراحیشده است. به همین دلیل نتیجه نهایی در چند هفته اول قابل قضاوت نیست. بسیاری از بیماران از حدود ۳ تا ۶ ماه پس از عمل متوجه کاهش درد و بهبود عملکرد میشوند، اما رسیدن به نتیجه نهایی ممکن است تا یک سال یا بیشتر زمان نیاز داشته باشد.
درباره احتمال عود، اگر علت اصلی مشکل به درستی اصلاح شود و بیمار مراقبتهای لازم را رعایت کند، نتایج جراحی معمولاً پایدار هستند. با این حال، عواملی مانند اضافه وزن، بیماریهای زمینهای، فشار بیش از حد به پا یا شدت بالای آسیب اولیه میتوانند بر نتایج بلندمدت تأثیر بگذارند. به همین دلیل هیچ جراحیای نمیتواند تضمین کند که هرگز در آینده مشکلی ایجاد نخواهد شد، اما هدف این است که روند پیشرفت بیماری متوقف یا تا حد زیادی کند شود.
درباره عوارض احتمالی، مانند هر جراحی ارتوپدی، احتمال بروز عوارضی مانند عفونت، تأخیر در جوش خوردن استخوانها، باقی ماندن بخشی از درد، تورم طولانیمدت، خشکی برخی مفاصل یا نیاز به جراحی تکمیلی در آینده وجود دارد. با این حال، مطالعات نشان دادهاند که در بیمارانی که به درستی انتخاب شدهاند، جراحیهای بازسازی پیشرفته صافی کف پا میتوانند بهبود قابل توجهی در درد، عملکرد و کیفیت زندگی ایجاد کنند.
و اما دغدغه همیشگی: هزینه جراحی صافی کف پا چقدر است؟

یکی از رایجترین سؤالاتی که بیماران قبل از تصمیمگیری برای جراحی میپرسند، هزینه درمان است. این نگرانی کاملاً طبیعی است؛ بهخصوص زمانی که مدتها با درد و محدودیت حرکتی درگیر بودهاید و حالا میخواهید بدانید برای درمان نهایی چه هزینهای باید در نظر بگیرید.
واقعیت این است که هیچ عدد ثابتی برای هزینه جراحی صافی کف پا وجود ندارد. دلیل این موضوع آن است که صافی کف پا در همه افراد یکسان نیست و نوع جراحی مورد نیاز هر بیمار میتواند تفاوت قابل توجهی داشته باشد.
برای مثال، هزینه یک جراحی کمتهاجمی در یک نوجوان با صافی کف پای انعطافپذیر با هزینه بازسازی پیشرفته صافی کف پا در یک فرد بزرگسال که به چند اقدام جراحی همزمان نیاز دارد، یکسان نخواهد بود.
عوامل مختلفی میتوانند روی هزینه نهایی جراحی تأثیر بگذارند، از جمله:
- نوع جراحی و میزان پیچیدگی آن
- شدت تغییر شکل پا
- تعداد اقداماتی که باید همزمان انجام شوند
- مدت زمان جراحی
- هزینه تجهیزات و ایمپلنتهای مورد استفاده
- بیمارستان یا مرکز جراحی انتخابشده
- پوشش بیمه درمانی
- نیاز یا عدم نیاز به بستری
نکته مهم این است که قبل از مشخص شدن نوع دقیق جراحی، اعلام یک هزینه قطعی امکانپذیر نیست. به همین دلیل معمولاً پس از معاینه، بررسی تصاویر رادیولوژی و مشخص شدن برنامه درمانی، برآورد دقیقتری از هزینهها در اختیار بیمار قرار میگیرد.
اگر صرفاً به دلیل نگرانی از هزینه درمان، تصمیم جراحی را به تعویق انداختهاید، بهتر است ابتدا برای ارزیابی تخصصی مراجعه کنید. در بسیاری از موارد، بیماران تصور میکنند به یک جراحی پیچیده نیاز دارند، در حالی که پس از بررسی مشخص میشود شرایط آنها متفاوت است. از سوی دیگر، برخی افراد نیز سالها با درد زندگی میکنند و هزینههای مکرر کفی طبی، دارو، فیزیوتراپی و درمانهای مختلف را پرداخت میکنند، بدون آنکه به بهبود پایدار برسند.
در کلینیک دیاکو، پس از معاینه کامل و مشخص شدن مناسبترین روش درمانی، جزئیات روند درمان و هزینههای احتمالی بهصورت شفاف در اختیار شما قرار میگیرد تا بتوانید با آگاهی کامل برای ادامه مسیر درمان تصمیم بگیرید. هدف ما این است که قبل از هر اقدامی، تصویری روشن و واقعبینانه از درمان پیش روی خود داشته باشید.
پرسشهای متداول
اگر جراحی نکنم چه اتفاقی میافتد؟
پاسخ این سؤال برای همه افراد یکسان نیست. برخی افراد با وجود صافی کف پا هرگز به جراحی نیاز پیدا نمیکنند. اما اگر پزشک پس از معاینه جراحی را توصیه کرده باشد، معمولاً به این دلیل است که بیماری در حال پیشرفت است یا درد و تغییر شکل پا میتواند در آینده مشکلات بیشتری ایجاد کند. تصمیم نهایی باید بر اساس شرایط اختصاصی شما گرفته شود.
آیا بعد از جراحی میتوانم دوباره ورزش کنم؟
در بسیاری از بیماران پاسخ مثبت است. پس از تکمیل دوران نقاهت و با تأیید پزشک، معمولاً امکان بازگشت به بسیاری از فعالیتهای ورزشی وجود دارد. البته نوع ورزش، شدت فعالیت و نوع جراحی انجامشده در زمان بازگشت به ورزش تأثیرگذار هستند.
آیا پیچها و پلاکهای استفادهشده در جراحی باید خارج شوند؟
در بیشتر موارد خیر. پیچها و پلاکهای ارتوپدی برای باقی ماندن در بدن طراحی شدهاند و معمولاً مشکلی ایجاد نمیکنند. تنها در برخی بیماران و در شرایط خاص ممکن است پزشک خارج کردن آنها را در آینده توصیه کند.
آیا جراحی صافی کف پا باعث محدود شدن انتخاب کفش میشود؟
برعکس، بسیاری از بیماران پس از بهبودی کامل متوجه میشوند که انتخاب کفش برایشان آسانتر شده است. زیرا تغییر شکل پا کاهش پیدا میکند و فشارهای غیرطبیعی که قبلاً باعث ناراحتی در کفش میشدند کمتر میشوند.
آیا اضافه وزن روی نتیجه جراحی تأثیر دارد؟
بله. وزن بدن یکی از عواملی است که روی فشار واردشده به پا تأثیر مستقیم دارد. حفظ وزن مناسب میتواند به بهبود نتایج جراحی و کاهش فشار روی مفاصل و تاندونهای پا در سالهای آینده کمک کند.
آیا ممکن است بعد از جراحی همچنان به کفی طبی نیاز داشته باشم؟
در برخی بیماران بله. بسته به نوع جراحی و شرایط پا، پزشک ممکن است پس از بهبودی کامل استفاده از کفی طبی یا کفشهای مناسب را برای محافظت بیشتر از پا و حفظ نتایج درمان توصیه کند.
آیا جراحی صافی کف پا در هر سنی امکانپذیر است؟
جراحی محدودیت سنی مطلق ندارد، اما نوع جراحی و مناسب بودن آن به سن، علت صافی کف پا، وضعیت مفاصل و سلامت عمومی بیمار بستگی دارد. به همین دلیل تصمیمگیری درباره جراحی همیشه باید پس از ارزیابی تخصصی انجام شود.
آیا هر دو پا را میتوان همزمان جراحی کرد؟
در برخی شرایط ممکن است این کار امکانپذیر باشد، اما در بسیاری از موارد جراح ترجیح میدهد جراحی هر پا را در زمان جداگانه انجام دهد. دلیل این موضوع راحتتر بودن دوران نقاهت و حفظ توانایی حرکت بیمار در دوره بهبودی است.
